Düşündürüyor! İşte Anlamanın Yolları…
Günümüzde dijital içerik üretiminde yapay zekâ araçlarından yaygın şekilde faydalanılmaya başlandı. Kurgu içerikler anlaşılmakta zorlanıldığı gibi kimi zaman etik ve güvenlik gibi konularda sorunlara da yol açabiliyor. Dijital eğitim uzmanı Dr. Feyyaz Öztop konu ile ilgili önemli bilgiler aktardı.
![]() |
Fotoğraf kaynak: https://pixabay.com/photos/man-phone-smartphone-person-smile- 5892133/
Dr. Öztop yaptığı açıklamalarda:
Günümüzde teknolojinin gelişimi hızlanmakta ve çeşitliliği artmaktadır. Yapay zekâ araçları da son yıllarda yaşamın birçok yerinde sıklıkla karşımıza çıkarken bu araçların etkilerini görmek de mümkün olmaktadır. Bazen dijital ortamlarda bir fotoğraf, video, metin veya ses ile karşılaştığımızda şaşkınlığa uğrayabiliyoruz. “Yok artık bu içerik de gerçek mi yoksa yapay zekâ araçları yardımıyla ile oluşturulmuş bir ürün mü?” diye düşünebiliyoruz. Yapay zekâ teknolojileri, derin öğrenme algoritmaları sayesinde bir insanın ya da canlının görselini ve sesini iyi bir şekilde taklit edebilmektedir. Bu tür yapay ürünler epeyce bir inandırıcı olabilmektedir.
Öte yandan ses ve görüntülerin manipüle edilmesi kullanım amacına göre bazı olumlu etkileri barındırsa da olumsuz etkiler de ortaya çıkarabilmektedir. Özellikle olumsuz durumlar etik, güvenlik gibi konuları ilgilendirebiliyor. Sahte haber oluşturma,
kişilik haklarının ihlali, dolandırıcılık bu konulara örnek verilebilir. Bu yüzden bireylerin karşılaşılan dijital içerikleri bilinçli bir şekilde yorumlamaları gerekmektedir.
Dijital içeriklerin gerçek ya da kurgu bir ürün olup olmadığını anlama adına bazı noktalara dikkat edilebilir. Öncelikle en önemli adım içeriğin, güvenilir kaynaklardaki içeriklerle karşılaştırılması ve teyit edilmesidir. Diğer yandan bazı ögeler veya durumlar içeriğin kurgu olduğunu belli edebiliyor. Örneğin bir video konuşmasında ağız hareketleri ile ses paralel gitmeyebiliyor. Yüz ve göz hareketlerinde normal olmayan bir gidişat görülebiliyor. Yine görsel ögeler gerçek yerine grafik-çizimi andırabiliyor. Ses ögelerinde de akıcılıkta sorunlar olabiliyor, beklenmeyen duraksamalar olabiliyor ve farklı geçiş efekti sesleri duyulabiliyor. Bu tür noktalar dikkatlice incelenebilir. Ek olarak bunların yanında son zamanlarda içerikleri test etme uygulamaları geliştirilmeye başlandı. Bu tür uygulamalarla içerikler hakkında öngörüde bulunulabilir. Örneğin bir görseli uygulamaya yüklüyorsunuz uygulama bu görselin doğal mı yoksa yapay zekâ araçlarıyla üretilmiş yapay bir ürün mü olduğunu size bildirebiliyor.